{"id":136,"date":"2020-10-19T17:41:38","date_gmt":"2020-10-19T15:41:38","guid":{"rendered":"http:\/\/janglaba.jezuici.pl\/?p=136"},"modified":"2020-10-19T17:41:38","modified_gmt":"2020-10-19T15:41:38","slug":"swiatynia-dumania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/janglaba.jezuici.pl\/?p=136","title":{"rendered":"\u015awi\u0105tynia dumania"},"content":{"rendered":"

Zacz\u0105\u0142em studia. Wszyscy jezuici na pocz\u0105tku formacji zostaj\u0105 pos\u0142ani na filozofi\u0119. Nie wszyscy zacz\u0119liby j\u0105, gdyby to od nich zale\u017ca\u0142o, ale jak na jezuit\u00f3w przysta\u0142o, robi\u0105 to bez szemrania w my\u015bl s\u0142\u00f3w „je\u015bli trzeba, to ch\u0119tnie”:-) i dzi\u0119ki tej otwarto\u015bci nierzadko odnosz\u0105 p\u00f3\u017aniej wielkie korzy\u015bci. Wielu jezuit\u00f3w na przestrzeni stuleci zas\u0142yn\u0119\u0142o swoimi umys\u0142ami w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki filozoficznym pocz\u0105tkom formacji. Pozwol\u0119 sobie w tym miejscu, na kr\u00f3tk\u0105 dygresj\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 jako potwierdzenie tej tezy.<\/em><\/p>\n

\n

Ot\u00f3\u017c w mojej ulubionej powie\u015bci „D\u017cumie” – o tak dzi\u015b aktualnej tematyce – genialny Albert Camus egzystencjalista i ateista kreuj\u0105c posta\u0107 duchownego, wprowadza na karty dzie\u0142a jezuit\u0119 o. Paneloux, kt\u00f3ry dzi\u0119ki swemu wykszta\u0142ceniu cieszy si\u0119 powa\u017caniem nawet niewierz\u0105cych. <\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n

Koniec dygresji. W moim domu wielu doros\u0142ych od dziecka m\u00f3wi\u0142o mi „nie filozofuj”, gdy absorbowa\u0142em (mo\u017ce rzeczywi\u015bcie nieco nachalnie) ich uwag\u0119. Wierzcie lub nie, wtedy by\u0142em przekonany, \u017ce filozof to musi by\u0107 bardzo szcz\u0119\u015bliwy cz\u0142owiek, bo mo\u017ce robi\u0107, to czego mi „zabraniali”, a przecie\u017c to daje tyle rado\u015bci. Dzi\u015b ten hura – optymizm troch\u0119 si\u0119 uspokoi\u0142, a troch\u0119 wci\u0105\u017c si\u0119 przebija. Jestem u pocz\u0105tku. Nie wiem, jak b\u0119dzie ze mn\u0105. Cytuj\u0105c klasyka „b\u0119dzie pada\u0107, albo nie b\u0119dzie pada\u0107”. Du\u017co jednak o tym my\u015bl\u0119, zastanawiam si\u0119, pytam i z tego do\u015bwiadczenia rodzi si\u0119 w\u0142a\u015bciwa sprawa, kt\u00f3r\u0105 chc\u0119 si\u0119 podzieli\u0107, czyli „ucieczka”. <\/p>\n

Czasem uciekam. We Wroc\u0142awiu najpierw by\u0142o podw\u00f3rko mi\u0119dzy blokami, w kt\u00f3rych mieszka\u0142em ja i p\u00f3\u0142 mojej szko\u0142y, a na tym podw\u00f3rku krzaki, w kt\u00f3rych mieli\u015bmy bazy, cz\u0119sto tam chodzi\u0142em posiedzie\u0107. P\u00f3\u017aniej by\u0142 „stary basen” na Rac\u0142awickiej, w kt\u00f3rym zim\u0105 nieraz sk\u0105pali\u015bmy si\u0119 w zimnej wodzie, gdy p\u0119k\u0142 pod nami l\u00f3d, a latem je\u017adzili\u015bmy przywiezionym przez kogo\u015b sklepowym w\u00f3zkiem, albo t\u0142ukli\u015bmy butelki, tam te\u017c chodzi\u0142em pomy\u015ble\u0107. W liceum wsiada\u0142em na rower i sp\u0119dza\u0142em godziny na bulwarze Dunikowskiego albo w Ogrodzie Ossolineum, czasem notowa\u0142em. W nowicjacie w Gdyni siada\u0142em na murku w marinie i wpatrywa\u0142em si\u0119 w wod\u0119 uderzaj\u0105c\u0105 w umieszczon\u0105 na dalbie rze\u017ab\u0119 „Dyrygenta fal”, a my\u015bli wszelakie w rytm tych uderze\u0144 wali\u0142 o moje serce i g\u0142ow\u0119. W Krakowie, kt\u00f3ry powoli poznaje, wci\u0105\u017c szukam jakiego\u015b k\u0105ta, p\u00f3ki co spaceruj\u0105c wieczorami po Plantach i dumam, wpatrzony w innych przechodni\u00f3w i w s\u0142abo \u015bwiec\u0105ce latarnie.  Miejsce „ucieczki” stwarza przestrze\u0144 do my\u015blenia, do refleksji, do pyta\u0144. Czasem spogl\u0105dam z wdzi\u0119czno\u015bci\u0105 na przesz\u0142o\u015b\u0107, czasem czego\u015b z niej \u017ca\u0142uj\u0119, wstydz\u0119 si\u0119. Nierzadko rozmy\u015blam nad tym, co teraz, a stamt\u0105d p\u0142ynnie przechodz\u0119 do rozwa\u017ca\u0144 o tym, co b\u0119dzie.  <\/p>\n

Nazywam sobie te miejsca po mickiewiczowsku „\u015awi\u0105tyni\u0105 dumania”. Pisz\u0119 o tym, na \u015bwie\u017co po lekturze kilku rozdzia\u0142\u00f3w „Rozprawy o metodzie” Kartezjusza, a to dlatego, \u017ce pada tam s\u0142ynne zdanie Cogito ergo sum – my\u015bl\u0119, wi\u0119c jestem<\/em>. Czytaj\u0105c „intuicje”, czy mocniej tezy Ren\u00e9 Descartes’a, do\u015bwiadczy\u0142em na nowo tego „przebijaj\u0105cego si\u0119” pragnienia „filozofowania<\/em>” – nie tyle traktowania o skonkretyzowanym problemie, czy zagadnieniu (na to jeszcze d\u0142ugo b\u0119d\u0119 za prostym ch\u0142opakiem), co zach\u0119t\u0119 do samego procesu, wej\u015bcia g\u0142\u0119biej, pytania, b\u0142\u0105dzenia, wracanie, zastanawiania si\u0119, szukania… i my\u015bl\u0119 sobie, \u017ce wzniesienie swojego gmachu „\u015bwi\u0105tyni dumania” i sp\u0119dzanie w niej czasu, jest bardzo wa\u017cne obok przebywania w \u015awi\u0105tyni rozumianej klasycznie – jako miejscu spotkania z Panem Bogiem. W tych dniach jako\u015b na nowo prze\u017cywam swego rodzaju zachwyt, poruszenie, \u017ce Pan B\u00f3g tak to wszystko wymy\u015bli\u0142, \u017ce ratio<\/em> i fides <\/em>w moim ich prze\u017cywaniu si\u0119 nie wykluczaj\u0105, a przeciwnie – przenikaj\u0105, ubogacaj\u0105 i wsp\u00f3lnie sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na swego rodzaju sacrum.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zacz\u0105\u0142em studia. Wszyscy jezuici na pocz\u0105tku formacji zostaj\u0105 pos\u0142ani na filozofi\u0119. Nie wszyscy zacz\u0119liby j\u0105, gdyby to od nich zale\u017ca\u0142o, ale jak na jezuit\u00f3w przysta\u0142o, robi\u0105 to bez szemrania w my\u015bl s\u0142\u00f3w „je\u015bli trzeba, to ch\u0119tnie”:-) i dzi\u0119ki tej otwarto\u015bci nierzadko odnosz\u0105 p\u00f3\u017aniej wielkie korzy\u015bci. Wielu jezuit\u00f3w na przestrzeni stuleci zas\u0142yn\u0119\u0142o swoimi umys\u0142ami w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki […]<\/p>\n","protected":false},"author":156,"featured_media":137,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-136","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-refleksje"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/janglaba.jezuici.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/janglaba.jezuici.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/janglaba.jezuici.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/janglaba.jezuici.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/156"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/janglaba.jezuici.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=136"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/janglaba.jezuici.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":141,"href":"https:\/\/janglaba.jezuici.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/136\/revisions\/141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/janglaba.jezuici.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/137"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/janglaba.jezuici.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/janglaba.jezuici.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=136"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/janglaba.jezuici.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}